جشن های برداشت دنیا | ۱۰ آیین باشکوه و آداب کهن

جشن های برداشت در سراسر جهان پیوندی عمیق با روح انسان و زمین دارند که در آن شکرگزاری برای وفور نعمت، حاصل خیزی و تداوم زندگی جشن گرفته می شود. این آیین ها، یادآور ریشه های کشاورزی بشریت و وابستگی اش به چرخه های طبیعت هستند و در هر گوشه از دنیا، رنگ و بویی خاص و منحصر به فرد به خود گرفته اند. این جشن ها، در واقع نمایانگر تنوع بی نظیر فرهنگ ها، آداب و رسوم کهن و ارزش های مشترک انسانی اند که در پس هر دانه و میوه ای که از دل خاک برمی آید، نهفته اند. در این سفر جذاب، ۱۰ آیین باشکوه و آداب کهن برداشت از نقاط مختلف دنیا معرفی می شود که جنبه های عمیق فرهنگی و تاریخی دارند.

جشن های برداشت چیست و چرا مهم هستند؟

پیش از آنکه تمدن های بزرگ سربرآورند و شهرها شکل بگیرند، زندگی انسان به طور جدایی ناپذیری با زمین و چرخه های آن گره خورده بود. برداشت محصول، نه تنها به معنای امنیت غذایی و بقا بود، بلکه آغاز فصلی جدید از زندگی، امید و شکرگزاری را نوید می داد. ریشه های باستانی جشن برداشت محصول در جهان به همان دوران کشاورزی اولیه بازمی گردد؛ زمانی که انسان نخستین بار آموخت دانه بکارد و از زمین بخواهد تا قوت لایموتش را تامین کند. این آیین های کهن کشاورزی، از دل تمدن هایی چون مصر باستان، بین النهرین، ایران و روم، با داستان ها و خدایان مرتبط با باروری و طبیعت، قد کشیدند.

اهمیت این فستیوال های برداشت فراتر از جنبه های صرفاً اقتصادی است. آنها ستون های مستحکمی برای جوامع بشری بودند که اهمیت اجتماعی و معنوی عمیقی داشتند. در این دوران، مردم گرد هم می آمدند تا نه تنها از زمین و طبیعت برای بخشندگی اش قدردانی کنند، بلکه پیوندهای اجتماعی و خانوادگی خود را نیز تقویت نمایند. این مراسم شکرگزاری محصول، حس همبستگی و تعلق را در میان افراد جامعه تقویت می کرد.

عناصر مشترکی در بیشتر جشن های سنتی جهان مشاهده می شود که شامل سفره های رنگین از غذاهای فصلی، رقص های پرشور و هماهنگ، موسیقی گوش نواز و آیین های شکرگزاری از طبیعت و نیروهای معنوی است. این عناصر، نه تنها به این جشن ها شکوه می بخشیدند، بلکه حامل پیام های عمیق فرهنگی و معرفتی بودند. از این رو، فرهنگ کشاورزی باستان نه تنها بر زندگی روزمره، بلکه بر ساختار فرهنگی و اعتقادی مردمان نیز تاثیر بسزایی داشت.

جشن های برداشت، در قلب خود داستانی از شکرگزاری، امید و پیوند ناگسستنی انسان با زمین را روایت می کنند؛ داستانی که در طول هزاران سال، سینه به سینه و نسل به نسل منتقل شده است.

۱۰ آیین باشکوه و آداب کهن برداشت از سراسر دنیا

۱. جشن شکرگزاری (Thanksgiving) – آمریکا و کانادا

یکی از شناخته شده ترین فستیوال های پاییزی دنیا، جشن شکرگزاری است که هر ساله در آمریکا و کانادا با شور و شوق فراوان برگزار می شود. ریشه های این جشن به اوایل قرن ۱۷ و مهاجران اولیه اروپایی بازمی گردد که پس از برداشت موفقیت آمیز اولین محصولات کشاورزی خود در دنیای جدید، با کمک بومیان آمریکا، مراسم شکرگزاری برگزار کردند. این جشن، امروزه نمادی از فراوانی و قدردانی از نعمات زندگی است.

می توانید تصور کنید که عطر بوقلمون برشته، پای کدوحلوایی و سس کرنبری، فضای خانه های آمریکایی و کانادایی را پر می کند. خانواده ها و دوستان از راه های دور و نزدیک گرد هم می آیند تا این روز را در کنار یکدیگر جشن بگیرند. اهمیت این جشن در تقویت پیوندهای خانوادگی و یادآوری نعمت های موجود در زندگی است. در این روز، لحظه ای مکث می کنند تا به خاطر داشته ها و وفور نعمت ها، شکرگزار باشند.

۲. چوسوک (Chuseok) – کره جنوبی

چوسوک، که اغلب به آن شکرگزاری کره ای نیز می گویند، یکی از مهم ترین اعیاد ملی کره جنوبی است. این تعطیلات سه روزه در پاییز برگزار می شود و به معنای واقعی کلمه، جشن برداشت محصولات پاییزی است. در این زمان، خانواده ها از سراسر کشور گرد هم می آیند تا به آرامگاه اجداد خود سر بزنند و احترام و قدردانی خود را به گذشتگان نشان دهند.

آداب و رسوم چوسوک شامل تهیه غذاهای سنتی بسیاری است که معروف ترین آن ها سونگ پیونگ، نوعی کیک برنجی هلالی شکل است. مردم لباس های سنتی هانبوک به تن می کنند و به انجام بازی های فولکلور می پردازند. این جشن، نه تنها برای شکرگزاری از برداشت خوب است، بلکه تاکید فراوانی بر اهمیت خانواده، احترام به اجداد و حفظ میراث فرهنگی دارد. می توان حس کرد که در این روزها، روح نیاکان در کنار زندگان حضور دارد و برکت را به خانه ها می آورد.

۳. دیوالی (Diwali) – هند (و سایر کشورهای جنوب آسیا)

دیوالی، که به جشنواره نور شهرت دارد، اگرچه عمدتاً یک جشن مذهبی است، اما در برخی مناطق ارتباط قوی با فصل برداشت محصول و آغاز سال مالی جدید دارد. این جشن باشکوه که پنج روز به طول می انجامد، نمادی از پیروزی خیر بر شر، روشنایی بر تاریکی و دانش بر جهل است.

در دیوالی، خانه ها با چراغ ها، شمع ها و فانوس های رنگارنگ روشن می شوند، آتش بازی های دیدنی آسمان را نورانی می کنند و مردم شیرینی ها و هدایا را با یکدیگر تبادل می کنند. آیین پرستش لاکشمی، الهه ثروت و رفاه، از جمله بخش های اصلی این جشن است. می توان حضور پرشور انرژی مثبت را در هر کوچه و خیابان حس کرد، در حالی که رنگ ها، نورها و صداهای شادی آفرین، زندگی را پر از امید و برکت می کنند. این جشن، نمادی از کامیابی و فراوانی است.

۴. سوخوت (Sukkot) – آیین یهودیت

سوخوت، که به جشن سایه بان ها یا جشن برداشت محصول نیز معروف است، یکی از سه جشن بزرگ زیارتی در آیین یهودیت به شمار می رود. این جشن هفت روزه در پاییز برگزار می شود و یادآور دوران سرگردانی بنی اسرائیل در بیابان و زندگی آن ها در پناهگاه های موقتی است.

آداب اصلی سوخوت، ساختن یک سوکا (سایه بان یا آلاچیق موقت) است که سقف آن با شاخ و برگ پوشانده شده باشد، به طوری که آسمان و ستارگان از میان آن دیده شوند. خانواده ها در طول این هفت روز در سوکا غذا می خورند و برخی مردان شب ها را در آن می گذرانند. همچنین، چهار گونه گیاهی خاص (لولا، اتروگ، هاداس و آراوا) در این جشن استفاده می شود. سوخوت، فرصتی است برای شکرگزاری از خداوند برای برداشت محصولات و همچنین یادآوری زندگی ساده و پر از توکل به خداوند در گذشته. می توان از درون این سایه بان های موقتی، حس همبستگی با گذشتگان و شکرگزاری برای محافظت الهی را تجربه کرد.

۵. ارنتدانکفست (Erntedankfest) – آلمان و اتریش

ارنتدانکفست، معادل اروپایی جشن شکرگزاری است که هر ساله در آلمان و اتریش و دیگر کشورهای آلمانی زبان برگزار می شود. این جشن که معمولاً در اوایل اکتبر و پس از پایان برداشت محصولات پاییزی برگزار می گردد، فرصتی برای ابراز قدردانی از نعمات طبیعت و خداوند است.

در این جشن، کلیساها با محصولات کشاورزی تازه از قبیل میوه ها، سبزیجات، غلات و نان تزئین می شوند. رژه های برداشت محصول، که اغلب با حضور مردم محلی در لباس های سنتی و حمل نمادهای برداشت همراه است، در بسیاری از شهرها و روستاها برگزار می شود. غذاهای محلی فصلی نیز بخش جدایی ناپذیری از این جشن هستند. ارنتدانکفست در جوامع روستایی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و یادآور پیوند عمیق انسان با زمین و چرخه طبیعت است. در این روز، حس سادگی و قدردانی در فضای روستاها جاری می شود، گویی زمین سخاوتمندانه محصول خود را به مردمان بخشیده است.

۶. جشنواره نیمه پاییز یا جشن ماه (Mid-Autumn Festival) – چین و ویتنام

جشنواره نیمه پاییز، که با نام جشن ماه نیز شناخته می شود، یکی از مهم ترین فستیوال های برداشت در فرهنگ های چینی و ویتنامی است. این جشن در شب ماه کامل در نیمه پاییز برگزار می شود و نمادی از وحدت خانواده، کامیابی و فراوانی است. این زمان، فرصتی برای دور هم جمع شدن اعضای خانواده و قدردانی از ماه برای برداشت خوب است.

آداب و رسوم این جشنواره بسیار دلنشین است. مردم کیک های ماه (Mooncakes) مخصوصی با مغزهای مختلف می خورند، فانوس های رنگارنگ روشن می کنند و به تماشای ماه کامل می نشینند. دورهمی های خانوادگی در این شب ها از اهمیت بالایی برخوردارند و حس صمیمیت و نزدیکی را در قلب ها زنده می کنند. می توان از دیدن فانوس های شناور در رودخانه ها و نورانی شدن آسمان با ماه کامل، حس آرامش و اتحاد را تجربه کرد. این جشن، به واقع، تجلی گاه زیبایی های تنوع فرهنگی جشن های برداشت است.

۷. پونگال (Pongal) – جنوب هند و سریلانکا

پونگال یک جشن برداشت چهار روزه است که عمدتاً در ایالت تامیل نادو در جنوب هند و در سریلانکا برگزار می شود. این جشن به شکرگزاری از خدای خورشید، مادر زمین و دام ها اختصاص دارد که در طول سال به کشاورزان کمک کرده اند تا محصولات خوبی برداشت کنند. پونگال معمولاً در ماه ژانویه و همزمان با شروع برداشت برنج برگزار می شود.

آداب این جشن شامل پختن غذای سنتی پونگال (برنج شیرین پخته شده با شیر و شکر زرد) در ظروف سفالی جدید در فضای باز است که پس از جوشیدن و سرریز شدن، آن را نشانه وفور نعمت می دانند. خانه ها تزئین می شوند و گاوها که نقش مهمی در کشاورزی دارند، پرستش و تزئین می شوند. می توان از رنگ های شاد و آیین های شکرگزاری که با شور و حرارت فراوان برگزار می شود، حس زندگی و برکت را دریافت. این جشن، به راستی، یادآور اهمیت جشن های برداشت در زندگی مردمان است.

۸. بون بانگ فای (Boun Bang Fai) – تایلند و لائوس

بون بانگ فای، که به جشنواره موشکی معروف است، جشنی منحصر به فرد در تایلند و لائوس است که برای طلب باران و تضمین برداشت خوب در سال آینده برگزار می شود. این جشن معمولاً در ماه مه یا ژوئن، پیش از آغاز فصل کاشت برنج، صورت می گیرد.

آداب این جشنواره شامل ساخت و پرتاب موشک های دست ساز غول پیکر به آسمان است. هدف این کار، درخواست برکت باران از خدایان است. همراه با پرتاب موشک ها، رقص ها و پایکوبی های پر جنب و جوش، موسیقی و بازی های سنتی نیز انجام می شود. مردم لباس های رنگارنگ می پوشند و در یک فضای شاد و پر انرژی، به استقبال فصل کاشت می روند. می توان از تماشای موشک هایی که با دود و صدای مهیب به آسمان پرتاب می شوند، حس امید و انتظار برای فصلی پربار را دریافت. این جشن، یکی از نمادهای رسوم قدیمی برداشت و پیوند آن با چرخه حیات است.

۹. لاماس یا لوگناساد (Lammas / Lughnasadh) – کشورهای سلتیک و اروپا

لاماس، که گاهی با نام لوگناساد نیز شناخته می شود، یکی از قدیمی ترین جشن های برداشت غلات در تقویم پاگانی و سلتیک است. این جشن در اول آگوست برگزار می شود و به معنای جشن نان است. این اولین جشن از سه جشن برداشت پاییزی سلتیک ها به شمار می رود و آغاز برداشت گندم و جو را نشان می دهد.

آداب این جشن شامل پخت نان از اولین گندم برداشت شده است که نمادی از قربانی و تجدید حیات است. مردم در این روز به جشن و پایکوبی می پردازند، بازی ها و مسابقات برگزار می کنند و از میوه های تازه زمین لذت می برند. معنای اصلی لاماس، شکرگزاری برای اولین میوه های زمین و تضمین برکت برای برداشت های آینده است. می توان از عطر نان تازه و حس سپاسگزاری در میان طبیعت، آرامش و پیوند با ریشه های باستانی را تجربه کرد. این جشن، تجلی گاه تاریخچه جشن های برداشت در اروپا است.

۱۰. جشنواره هوموو (Homowo Festival) – غنا

جشنواره هوموو، که توسط قوم گا در غنا برگزار می شود، جشنی منحصر به فرد است که پیروزی بر قحطی گذشته و برداشت محصول جدید را جشن می گیرد. نام هوموو در زبان گا به معنای طعنه زدن به گرسنگی است و این جشن یادآور دوران سختی است که این قوم تجربه کرده بود و اکنون از فراوانی و برکت سپاسگزار است.

آداب این جشنواره شامل رقص های پر جنب و جوش، طبل زنی های مهیج و پخش غذای سنتی کپله (نوعی غذای ذرت) در میان جامعه است. این جشن، نه تنها قدردانی از فراوانی کنونی را نشان می دهد، بلکه با یادآوری سختی های گذشته، حس همبستگی و شکرگزاری را در میان مردم تقویت می کند. می توان از انرژی بی نظیر رقص ها و طبل نوازی ها، حس زندگی و جشن را دریافت، در حالی که داستان مقاومت و امید در دل هر شرکت کننده زنده می شود. این جشن یکی از زیباترین جلوه های آداب و رسوم کشاورزی در قاره آفریقا است.

نتیجه گیری

در این سفر به گوشه و کنار جهان، توانستیم شاهد باشکوهی و تنوع بی نظیر جشن های برداشت دنیا باشیم؛ از شور و حرارت شکرگزاری آمریکایی و کانادایی تا آرامش و احترام چوسوک کره ای، از نور و رنگ دیوالی هند تا سایه بان های سوخوت یهودی. هر یک از این آیین ها، با آداب و رسوم کهن و ویژگی های خاص خود، داستانی از پیوند عمیق انسان با طبیعت، ارزش گذاری بر کار و تلاش، و اهمیت شکرگزاری را روایت می کنند.

این جشن ها نه تنها به عنوان یک رویداد فصلی، بلکه به عنوان ستون های حفظ فرهنگ، هویت و همبستگی جوامع عمل می کنند. آنها میراثی گرانبها از نسل های گذشته هستند که در دنیای مدرن امروز نیز همچنان زنده و پویا باقی مانده اند. احترام به این میراث فرهنگی بشری و درک حکمت نهفته در آن، به ما یادآوری می کند که با وجود تمامی پیشرفت های تکنولوژیک، همچنان بخشی از چرخه های بزرگتر طبیعت هستیم.

مطالعه بیشتر درباره این جشنواره های پاییزی دنیا و آداب و رسوم آن ها، دریچه ای نو به سوی درک بهتر فرهنگ ها و ارتباطات انسانی می گشاید. در جهانی که گاه سرعت و فراموشی بر آن چیره می شود، این آیین ها دعوت نامه ای هستند برای مکث، قدردانی و بازگشت به ریشه های اصیل بشریت. آنها ما را به تامل درباره وفور نعمت، اهمیت اجتماع و پایداری زندگی فرا می خوانند.