قانون سکه و مهریه

قانون سکه و مهریه در ایران، یکی از مباحث حقوقی است که همواره از حساسیت بالایی برخوردار بوده و زندگی بسیاری از خانواده ها را تحت تأثیر قرار می دهد. این قوانین با تغییرات و تفاسیر متعددی روبرو شده اند و درک صحیح آن ها برای تمامی افراد جامعه، از زوجین در شرف ازدواج گرفته تا کسانی که با چالش های مطالبه یا پرداخت آن دست و پنجه نرم می کنند، حیاتی است. این پیچیدگی ها و دغدغه ها اغلب منجر به سردرگمی و اضطراب فراوان در میان آحاد مردم می شود.

مهریه، به عنوان یکی از حقوق مالی زن در عقد ازدواج، ریشه ای عمیق در فقه اسلامی و قوانین مدنی ایران دارد. ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به صراحت بیان می دارد که «به مجرد عقد، زن مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بکند.» این عبارت کوتاه، مبنای قانونی مهریه را تشکیل می دهد و نشان می دهد که حق مطالبه مهریه، پس از جاری شدن صیغه عقد، برای زن ایجاد می شود. اما با گذشت زمان و تحت تأثیر عوامل اقتصادی و اجتماعی، به ویژه نوسانات شدید قیمت سکه، نحوه تعیین، مطالبه و اجرای این حق دستخوش تغییرات مهمی شده است.

تجربه نشان داده است که مهریه نه تنها یک پشتوانه مالی برای زن است، بلکه در بسیاری از موارد به موضوعی پرچالش در اختلافات خانوادگی تبدیل می شود. از یک سو، زن به دنبال احقاق حق قانونی خود است و از سوی دیگر، مردان غالباً با دشواری های مالی فراوان برای پرداخت مهریه به ویژه در شرایط اقتصادی کنونی مواجه می شوند. این وضعیت، مسئولان قضایی و قانون گذار را بر آن داشته تا راهکارهایی برای تعادل بخشیدن به این حقوق و وظایف و کاهش آسیب های اجتماعی ناشی از آن بیندیشند. تغییراتی که در سال های اخیر در قوانین مربوط به مهریه و سکه ایجاد شده، هرچند با هدف بهبود وضعیت و کاهش بار زندانیان مهریه بوده است، اما درک و تفسیر صحیح آن ها برای عموم مردم همچنان چالش برانگیز است.

این مقاله با هدف ارائه یک راهنمای جامع و به روز، به بررسی تمامی جنبه های

قانون سکه و مهریه

در ایران می پردازد. سعی بر این است تا با زبانی شیوا و قابل فهم، ابهامات موجود پیرامون قوانین جدید مهریه، به ویژه طرح ۱۴ سکه و قانون ۱۱۰ سکه، روشن شود. همچنین، راهکارهای عملی برای مطالبه مهریه، شرایط اعسار و تقسیط، و تأثیر فوت زوجین بر این حق مالی بررسی خواهد شد تا خوانندگان بتوانند با آگاهی کامل تری در این مسیر گام بردارند.

مفهوم و جایگاه قانونی مهریه در نظام حقوقی ایران

مهریه، یکی از بنیادین ترین حقوق مالی زن در عقد ازدواج است که به محض جاری شدن صیغه عقد، مالکیت آن به زن تعلق می گیرد. این حق، نه تنها ریشه های عمیق فقهی در اسلام دارد، بلکه در ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران نیز به وضوح مورد تأکید قرار گرفته است. این ماده صراحتاً بیان می کند که زن به محض وقوع عقد، مالک تمام مهریه می شود و می تواند هرگونه تصرفی در آن انجام دهد؛ خواه آن را مطالبه کند، ببخشد یا به هر نحو دیگری از آن بهره مند شود.

فلسفه وجودی مهریه، فراتر از یک هدیه یا پیشکش ساده، به عنوان یک حمایت مالی و پشتوانه اقتصادی برای زن در نظر گرفته شده است. این حق در مواقع لزوم، به ویژه در صورت بروز اختلافات زناشویی یا جدایی، می تواند نقش حیاتی در تأمین معاش و امنیت مالی زن ایفا کند. اما چالش اصلی زمانی آغاز می شود که مهریه به عنوان ابزاری برای فشار یا اهرمی در کشمکش های خانوادگی مورد استفاده قرار گیرد، یا مرد توانایی پرداخت آن را نداشته باشد.

در سال های اخیر، به دلیل نوسانات شدید اقتصادی و افزایش بی سابقه قیمت سکه، مهریه هایی که سال ها قبل تعیین شده بودند، ارزش نجومی پیدا کرده اند. این تغییرات، منجر به طرح و تصویب قوانینی با هدف تعدیل و تسهیل در اجرای

قانون سکه و مهریه

شده است. این تحولات قانونی نه تنها بر زندگی زوجین تأثیر می گذارد، بلکه بر ساختار خانواده و آمار طلاق و ازدواج در کشور نیز اثرگذار است. از این رو، آگاهی از این قوانین و درک درست فلسفه وجودی مهریه، برای هر شهروند ایرانی ضروری به نظر می رسد تا از سردرگمی ها و پیامدهای ناخواسته جلوگیری شود.

انواع مهریه و تمایزات حقوقی آن ها

مهریه در نظام حقوقی ایران به دو نوع اصلی تقسیم می شود که هر کدام آثار و پیامدهای حقوقی متفاوتی دارند: مهریه عندالمطالبه و مهریه عندالاستطاعه. درک تفاوت های این دو نوع برای زوجین، پیش از تعیین مهریه، از اهمیت بالایی برخوردار است.

مهریه عندالمطالبه: حق مطالبه فوری و بی قید و شرط

مهریه عندالمطالبه، رایج ترین نوع مهریه در سند ازدواج های ایرانی است. همان طور که از نامش پیداست، «عندالمطالبه» به معنای «هنگام مطالبه» است. این بدان معناست که زن می تواند به محض جاری شدن صیغه عقد و حتی در طول زندگی مشترک، هر زمان که بخواهد، تمام یا بخشی از مهریه خود را از همسرش مطالبه کند. در این نوع مهریه، هیچ قید و شرطی برای مطالبه وجود ندارد و مرد موظف به پرداخت آن است.

در صورتی که مرد از پرداخت مهریه عندالمطالبه خودداری کند، زن حق دارد از طریق مراجع قانونی (اعم از اداره ثبت یا دادگاه) برای وصول آن اقدام کند. در این شرایط، مرد ملزم به اثبات توانایی مالی خود نیست، بلکه این زن است که صرفاً با مطالبه مهریه، حق خود را به اجرا می گذارد. بسیاری از مردانی که درگیر پرونده های مهریه هستند، از این رویکرد احساس ناتوانی و ناامیدی می کنند، چرا که بار اثبات عدم توانایی مالی بر دوش آن هاست و زن به راحتی می تواند از حق قانونی خود استفاده کند. این وضعیت، لزوم آگاهی زوجین را در زمان عقدنامه، نسبت به تعهدات ناشی از

قانون سکه و مهریه

بیشتر نمایان می سازد.

مهریه عندالاستطاعه: لزوم اثبات توانایی مالی مرد

مهریه عندالاستطاعه، نوع دیگری از مهریه است که کمتر رایج است، اما در سال های اخیر و با افزایش چالش های مربوط به پرداخت مهریه، بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. «عندالاستطاعه» به معنای «هنگام توانایی مالی» است.

تفاوت کلیدی در این نوع مهریه این است که مطالبه و وصول آن از سوی زن، منوط به اثبات توانایی مالی مرد است. به عبارت دیگر، زن تنها زمانی می تواند مهریه خود را مطالبه کند که ثابت شود مرد توانایی مالی برای پرداخت آن را دارد. در این حالت، بار اثبات استطاعت مالی مرد بر عهده زن خواهد بود و دادگاه نقش مهمی در بررسی و احراز این توانایی ایفا می کند. این نوع مهریه، اگرچه ممکن است برای مردان آرامش خاطر بیشتری به همراه داشته باشد، اما فرآیند مطالبه آن برای زن پیچیده تر و زمان برتر خواهد بود.

انتخاب بین مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه، تصمیمی مهم با پیامدهای حقوقی و مالی عمیق برای هر دو طرف است. افرادی که در آستانه ازدواج قرار دارند، باید با در نظر گرفتن شرایط فردی، فرهنگی و اقتصادی خود، و با آگاهی کامل از

قانون سکه و مهریه

، بهترین گزینه را انتخاب کنند. مشاوره با وکیل خانواده در این زمینه می تواند به زوجین کمک کند تا با چشمان باز و واقع بینانه، آینده مالی و حقوقی زندگی مشترک خود را رقم بزنند.

گام های قانونی مطالبه مهریه

مطالبه مهریه، فرآیندی است که می تواند از دو مسیر اصلی، یعنی از طریق اجرای ثبت و از طریق دادگاه خانواده، پیگیری شود. انتخاب هر یک از این روش ها، به شرایط خاص و توافقات زوجین بستگی دارد و هر کدام مزایا و معایب خود را دارند.

مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت (دفاتر ازدواج)

یکی از راه های سریع تر برای مطالبه مهریه، اقدام از طریق اجرای ثبت است. این روش، زمانی قابل اجراست که سند ازدواج رسمی و مهریه در آن قید شده باشد. مراحل اداری آن به این صورت است که زن ابتدا به دفترخانه ای که عقد ازدواج در آن به ثبت رسیده، مراجعه می کند و درخواست صدور اجرائیه مهریه را ارائه می دهد.

پس از دریافت اجرائیه، آن را به اداره ثبت اسناد و املاک محل اقامت مرد تحویل می دهد. اداره ثبت، اجرائیه را به مرد ابلاغ می کند و او ده روز فرصت دارد تا مهریه را پرداخت کند یا ترتیبی برای پرداخت آن دهد. در صورتی که مرد از پرداخت خودداری کند، زن می تواند با معرفی اموال و دارایی های مرد، درخواست توقیف آن ها را از اداره ثبت داشته باشد. این اموال می تواند شامل حساب های بانکی، حقوق کارمندی (یک سوم یا یک چهارم حقوق بسته به شرایط)، ملک، خودرو و سایر دارایی ها باشد، به جز مستثنیات دین که در ادامه به آن ها اشاره خواهد شد.

مزایا: سرعت بالاتر نسبت به دادگاه، هزینه کمتر در مراحل اولیه (به جز حق ثبت مهریه که حدود ۰.۵ درصد از ارزش مهریه است)، و عدم نیاز به حضور وکیل در تمام مراحل.
معایب: محدودیت در توقیف برخی اموال و پیچیدگی های مربوط به اثبات مالکیت، عدم امکان طرح دعوای اعسار (ناتوانی مالی) از سوی مرد در این مرحله (او باید به دادگاه مراجعه کند).

مطالبه مهریه از طریق دادگاه خانواده

مسیر دیگر مطالبه مهریه، از طریق دادگاه خانواده است. این روش زمانی انتخاب می شود که سند ازدواج غیررسمی باشد، یا زمانی که زن به دنبال طرح دعاوی همزمان دیگری مانند طلاق یا نفقه باشد. همچنین، اگر مرد قصد ارائه دادخواست اعسار (تقسیط مهریه) را داشته باشد، پرونده باید در دادگاه خانواده رسیدگی شود.

در این روش، زن باید با تقدیم دادخواست به دادگاه خانواده، مطالبه مهریه خود را مطرح کند. دادگاه پس از بررسی مدارک و شواهد، حکم به پرداخت مهریه صادر می کند. در صورتی که مرد از پرداخت یکجای مهریه ناتوان باشد، می تواند همزمان یا پس از صدور حکم اولیه، دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را مطرح کند.

مزایا: امکان طرح همزمان دعاوی دیگر، امکان رسیدگی به دادخواست اعسار مرد و تقسیط مهریه، انعطاف پذیری بیشتر در توقیف اموال و بررسی شرایط مالی زوج.
معایب: طولانی تر بودن فرآیند رسیدگی و هزینه های دادرسی بیشتر، به ویژه در صورت نیاز به کارشناسی یا تجدید نظر.

در هر دو روش، آگاهی از

قانون سکه و مهریه

و مشورت با وکیل متخصص خانواده می تواند به افراد کمک کند تا با انتخاب مسیر مناسب، از اتلاف زمان و هزینه جلوگیری کرده و بهترین نتیجه را برای خود رقم بزنند. تجربه نشان داده است که بسیاری از افراد بدون آگاهی کافی وارد این مسیر می شوند و با چالش های غیرمنتظره ای مواجه می گردند.

سقف های قانونی مهریه و ضمانت اجرای آن ها

یکی از مهم ترین بخش های

قانون سکه و مهریه

در ایران، مربوط به سقف های قانونی و ضمانت اجرای آن است که به ویژه در سال های اخیر و با هدف کاهش تعداد زندانیان مهریه، دستخوش تغییرات و تفسیرهای جدیدی شده است. این سقف ها غالباً باعث سردرگمی افراد می شوند.

قانون ۱۱۰ سکه بهار آزادی (سقف ضمانت اجرای کیفری)

بر اساس قانون کنونی، سقف ضمانت اجرای کیفری برای مهریه، ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی تعیین شده است. این به آن معناست که در صورتی که مهریه زن بیشتر از ۱۱۰ سکه باشد، مرد تنها تا سقف این تعداد سکه، در صورت عدم پرداخت و عدم اثبات اعسار، می تواند به دلیل عدم پرداخت مهریه بازداشت یا زندانی شود.

بسیاری از افراد به اشتباه تصور می کنند که «سقف مهریه قانونی ۱۱۰ سکه است» و مرد تنها موظف به پرداخت ۱۱۰ سکه است، حتی اگر مهریه زن بیشتر از این مقدار باشد. اما این تصور کاملاً غلط است. ۱۱۰ سکه، صرفاً سقف

ضمانت اجرای کیفری

یا به عبارتی «سقف زندان» برای مهریه است، نه سقف خود مهریه. به عبارت دیگر، زن حق دارد تمام مهریه خود را، حتی اگر ۱۰۰۰ سکه باشد، مطالبه کند و مرد موظف به پرداخت آن است. اما در مورد مازاد بر ۱۱۰ سکه، امکان بازداشت و حبس مرد وجود ندارد و وصول آن صرفاً از طریق توقیف اموال یا تقسیط مهریه انجام می شود.

این قانون با هدف حبس زدایی و کاهش مشکلات اجتماعی ناشی از زندانی شدن مردان به دلیل عدم توانایی در پرداخت مهریه وضع شده است. با این حال، مردان بدهکار مهریه همچنان با چالش های جدی مواجه هستند، زیرا در صورت عدم پرداخت ۱۱۰ سکه اولیه، خطر بازداشت و محدودیت های مالی برای توقیف اموال باقی می ماند. این شرایط، اهمیت درک دقیق

قانون سکه و مهریه

را دوچندان می کند.

بررسی و شفاف سازی «قانون جدید مهریه ۱۴ سکه»: آیا تصویب و اجرا شده است؟

موضوع «قانون جدید مهریه ۱۴ سکه» یکی از پربحث ترین و پرابهام ترین مسائل در حوزه

قانون سکه و مهریه

است. این موضوع به دلیل انتشار اخبار ضد و نقیض، غالباً باعث نگرانی های گسترده ای در میان زوجین شده است.

واقعیت این است که در حال حاضر و در سال ۱۴۰۴،

قانون جدید مهریه ۱۴ سکه

به عنوان یک قانون مصوب و لازم الاجرا در کشور وجود ندارد. آنچه در این زمینه مطرح می شود، بیشتر در حد یک

طرح پیشنهادی

در مجلس شورای اسلامی یا در دست بررسی در قوه قضائیه بوده است. این طرح با اهداف مختلفی مانند کاهش آمار زندانیان مهریه، تشویق به ازدواج آسان، و مقابله با سوءاستفاده های احتمالی از مهریه سنگین مطرح شده بود.

هدف اصلی از طرح موضوع ۱۴ سکه، غالباً تعیین سقفی برای

ضمانت اجرای کیفری

(امکان حبس) یا اعمال مالیات بر مهریه های بیش از این مقدار بوده است، نه محدود کردن خود مهریه به ۱۴ سکه. به عبارت دیگر، حتی اگر چنین طرحی به تصویب می رسید، به احتمال زیاد به این معنا بود که مرد پس از پرداخت ۱۴ سکه، دیگر به دلیل عدم پرداخت مابقی مهریه

بازداشت نمی شود

، اما همچنان مکلف به پرداخت کل مهریه (حتی اگر صدها سکه باشد) از طریق توقیف اموال یا تقسیط بود. همچنین این طرح

بر مهریه های گذشته تأثیری ندارد

و تنها مهریه های جدید را شامل می شد.

تجربه نشان می دهد که هرگونه تغییر در

قانون سکه و مهریه

باید با دقت و شفافیت کامل به اطلاع عموم رسانده شود تا از ایجاد سردرگمی و شایعات جلوگیری شود. در حال حاضر، همان قانون ۱۱۰ سکه به عنوان سقف ضمانت اجرای کیفری برای مهریه پابرجا است و هیچ قانون جدیدی مبنی بر محدودیت مهریه به ۱۴ سکه یا لغو کامل آن، مصوب و لازم الاجرا نشده است. افراد باید همواره آخرین اخبار و وضعیت قوانین را از منابع معتبر حقوقی پیگیری کنند تا از تصمیم گیری های اشتباه و پیامدهای ناخواسته آن در امان باشند.

دادخواست اعسار و تقسیط مهریه: راهکاری برای مردان بدهکار

یکی از مهم ترین حقوقی که

قانون سکه و مهریه

برای مردان بدهکار مهریه در نظر گرفته است، امکان ارائه دادخواست اعسار و تقسیط مهریه است. این حق به مردانی داده می شود که توانایی پرداخت یکجای مهریه را ندارند و به منظور جلوگیری از حبس و تسهیل در پرداخت بدهی، می توانند از آن بهره مند شوند.

تعریف اعسار و شرایط قانونی درخواست آن

اعسار در لغت به معنای تنگدستی و ناتوانی مالی است. در اصطلاح حقوقی، زمانی که مرد توانایی پرداخت یکباره مهریه را ندارد، می تواند با ارائه

دادخواست اعسار

به دادگاه، از خود رفع مسئولیت کیفری کرده و درخواست تقسیط مهریه را مطرح کند. شرایط قانونی برای درخواست اعسار به این صورت است که مرد باید عدم توانایی مالی خود را برای پرداخت یکجای مهریه اثبات کند.

مدارک لازم برای اثبات عدم توانایی مالی شامل موارد زیر است:

• فهرست کامل دارایی ها (منقول و غیرمنقول).
• فهرست کامل اموالی که در یک سال اخیر به دیگران منتقل شده است.
• لیست تمامی بدهی ها و تعهدات مالی.
• شهادت دو نفر شاهد معتبر که از وضعیت مالی مرد آگاهی کامل داشته و ناتوانی او را برای پرداخت مهریه تأیید کنند.
• گواهی عدم توقیف اموال از اداره ثبت اسناد.

دادگاه پس از دریافت دادخواست و بررسی مدارک، و همچنین استماع شهادت شهود و در صورت لزوم انجام تحقیقات محلی، نسبت به پذیرش یا رد دادخواست اعسار تصمیم گیری می کند. روند رسیدگی ممکن است زمان بر باشد، اما برای مردانی که واقعاً توانایی مالی ندارند، تنها راه نجات از حبس و فشار مالی است.

نحوه تعیین اقساط مهریه و پیامدهای عدم پرداخت

در صورتی که دادخواست اعسار مرد از سوی دادگاه پذیرفته شود، دادگاه با در نظر گرفتن چندین عامل، نسبت به

تقسیط مهریه

اقدام می کند. این عوامل شامل درآمد مرد، شغل او، وضعیت معیشتی او، تعداد افراد تحت تکفل، و همچنین مستثنیات دین است. مستثنیات دین اموالی هستند که حتی در صورت بدهکاری، قابل توقیف نیستند (مانند مسکن مورد نیاز، ابزار کار، و مقداری از اثاث منزل).

دادگاه معمولاً یک

پیش قسط

و سپس اقساط ماهیانه را تعیین می کند. مبلغ و تعداد اقساط بسته به توانایی مالی مرد و تشخیص قاضی متفاوت است و می تواند از چند ماه تا چندین سال به طول انجامد. مرد موظف است این اقساط را به صورت منظم و در مواعد مقرر پرداخت کند.

تجربه نشان داده است که

پیامدهای عدم پرداخت اقساط مهریه

جدی است. در صورتی که مرد سه قسط متوالی مهریه را پرداخت نکند، زن می تواند مجدداً از دادگاه درخواست حکم جلب او را داشته باشد. این امر می تواند منجر به بازداشت مجدد مرد و ایجاد مشکلات حقوقی و مالی بیشتری برای او شود. از این رو، مردان بدهکار مهریه باید همواره نسبت به پرداخت اقساط خود متعهد باشند و در صورت بروز مشکل، با مشاور حقوقی مشورت کنند.

درک کامل

قانون سکه و مهریه

و به ویژه فرآیند اعسار و تقسیط، برای مردانی که با این چالش ها روبرو هستند، از اهمیت حیاتی برخوردار است. این آگاهی به آن ها کمک می کند تا با اتخاذ تصمیمات درست، از حقوق خود دفاع کرده و از گرفتار شدن در مشکلات پیچیده تر جلوگیری کنند.

نکات حقوقی تکمیلی و پاسخ به ابهامات رایج درباره قانون سکه و مهریه

مباحث مربوط به

قانون سکه و مهریه

گستره وسیعی از مسائل حقوقی را در بر می گیرد که در کنار اصول کلی، شامل نکات تکمیلی و پاسخ به ابهامات رایجی است که برای بسیاری از افراد مطرح می شود.

نحوه محاسبه مهریه به نرخ روز

یکی از سؤالات پرتکرار، نحوه محاسبه مهریه به نرخ روز است. طبق قانون، چنانچه مهریه وجه رایج (پول نقد) باشد، یا به صورت سکه و طلا تعیین شده باشد، ارزش آن متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین و اعلام می شود، محاسبه و پرداخت خواهد شد. این بدان معناست که ارزش واقعی مهریه، با توجه به نرخ تورم و قدرت خرید پول، در زمان مطالبه مهریه تعیین می شود نه در زمان عقد.

این شاخص هر سال توسط بانک مرکزی منتشر می شود و فرمول خاصی برای محاسبه دارد. اهمیت این موضوع در این است که مهریه هایی که سال ها قبل با مبلغ کمتری تعیین شده بودند، امروز به دلیل تورم، ارزش بسیار بالاتری پیدا کرده اند. زمان مطالبه مهریه نقش بسیار مهمی در تعیین ارزش نهایی آن دارد؛ به این صورت که هرچه دیرتر مطالبه شود، ارزش آن با توجه به شاخص تورم به روزرسانی خواهد شد. این سازوکار به نوعی از کاهش ارزش مهریه زن در طول زمان جلوگیری می کند.

مستثنیات دین: اموال غیر قابل توقیف

هنگام مطالبه مهریه و توقیف اموال مرد، برخی از اموال تحت عنوان

مستثنیات دین

، قابل توقیف نیستند. هدف از این قانون، حفظ حداقل معیشت برای مرد و خانواده تحت تکفل اوست. این اموال شامل موارد زیر هستند:

• منزل مسکونی که عرفاً در شأن بدهکار و افراد تحت تکفل او باشد.
• اثاثیه مورد نیاز زندگی که برای رفع حوایج ضروری بدهکار و خانواده او لازم است.
• آذوقه موجود به قدر احتیاج یک ماهه بدهکار و افراد تحت تکفل او.
• کتب و ابزار علمی و تحقیقاتی برای اهل علم، متناسب با شأن آن ها.
• ابزار و وسایل کار و امرار معاش بدهکار و خانواده او.
• تلفن همراه و خط آن.
• ودیعه مسکن (اجاره).

این لیست نشان می دهد که حتی در صورت بدهکاری، مرد می تواند از حداقل امکانات زندگی برخوردار باشد و این امر در

قانون سکه و مهریه

به دقت پیش بینی شده است.

مهریه و فوت زوج یا زوجه

وضعیت مهریه در صورت فوت یکی از زوجین نیز از جمله ابهامات رایج است:

• فوت مرد: در صورت فوت مرد، مهریه زن از ترکه (اموال باقی مانده) مرد قابل مطالبه است. زن به عنوان یکی از بستانکاران و در صورت عدم وجود سایر بستانکاران، می تواند مهریه خود را پیش از تقسیم ارث میان سایر وراث، از اموال متوفی دریافت کند.
• فوت زن: اگر زن فوت کند، مهریه او به ورثه اش (شامل همسر، فرزندان و والدین) تعلق می گیرد و آن ها می توانند آن را از مرد مطالبه کنند. سهم هر یک از ورثه بر اساس قوانین ارث تعیین می شود.

مهریه در طلاق توافقی و طلاق خلع

در نوع خاصی از طلاق، یعنی

طلاق توافقی

، زوجین با تفاهم و رضایت یکدیگر، درباره تمامی حقوق مالی و غیرمالی، از جمله مهریه، به توافق می رسند. در این حالت، میزان مهریه قابل پرداخت یا بخشش، کاملاً به توافق طرفین بستگی دارد و دادگاه توافق آن ها را محترم می شمارد. این نوع طلاق معمولاً سریع تر و با کمترین کشمکش صورت می پذیرد.

در

طلاق خلع

، زن به دلیل کراهت شدید از همسرش و عدم تمایل به ادامه زندگی، با بخشیدن تمام یا بخشی از مهریه خود به مرد، از او درخواست طلاق می کند. میزان بخشش مهریه در طلاق خلع، معمولاً به حدی است که مرد حاضر به طلاق شود.

مهریه و عدم تمکین یا خیانت زن

یکی از باورهای غلط رایج این است که در صورت

عدم تمکین زن

(عدم ایفای وظایف زناشویی) یا

خیانت زن

، مهریه به او تعلق نمی گیرد یا از او سلب می شود. این تصور

کاملاً اشتباه

است. مهریه، حق مالی زن است که به محض عقد به او تعلق می گیرد و هیچ یک از این موارد (عدم تمکین یا خیانت) منجر به سلب کلی حق مهریه نمی شود.

تنها در صورت

عدم تمکین خاص

(امکان برقراری رابطه زناشویی) و صدور حکم دادگاه مبنی بر عدم تمکین، نفقه زن قطع می شود، اما مهریه همچنان پابرجا خواهد ماند. در مورد خیانت نیز، اگرچه ممکن است مجازات های کیفری خاص خود را داشته باشد، اما تأثیری بر حق مهریه زن ندارد. این موضوع به دلیل حساسیت های اجتماعی و فرهنگی، غالباً باعث سوءتفاهم و بروز احساسات ناخوشایند می شود.

مهریه در ازدواج دائم و موقت

در

ازدواج دائم

، تعیین مهریه یک

شرط صحت عقد

نیست؛ یعنی حتی اگر در عقد دائم مهریه تعیین نشود، عقد صحیح است و در صورت جدایی، زن مستحق

مهرالمثل

(مهریه ای که متناسب با شأن و موقعیت زن تعیین می شود) خواهد بود. اما در

عقد موقت (صیغه)

، تعیین مهریه

شرط صحت عقد

است؛ یعنی اگر در عقد موقت مهریه تعیین نشود، عقد باطل است. همچنین، در عقد موقت، زن تنها در صورتی مستحق نفقه است که شرط شده باشد.

این توضیحات جامع در مورد

قانون سکه و مهریه

و جنبه های مختلف آن، به افراد کمک می کند تا با دیدی روشن تر و آگاهی کامل تری، تصمیمات مربوط به زندگی مشترک و حقوق مالی خود را اتخاذ کنند و از پیامدهای ناخواسته دوری جویند.

نتیجه گیری و توصیه های نهایی

سفر در پیچ و خم های

قانون سکه و مهریه

در ایران نشان می دهد که این حوزه از حقوق خانواده، همواره یکی از پرچالش ترین و تأثیرگذارترین جنبه های زندگی مشترک بوده است. از تعریف اولیه مهریه به عنوان حق مالی زن تا جزئیات مربوط به انواع آن (عندالمطالبه و عندالاستطاعه)، روش های مطالبه، سقف های قانونی و ابهامات پیرامون قوانین جدید مهریه و سکه، همه و همه نیازمند درک عمیق و آگاهی دقیق است.

یکی از مهم ترین نکات برای زوجین، به ویژه آن هایی که در آستانه ازدواج قرار دارند،

لزوم آگاهی حقوقی پیش از تعیین مهریه

است. تعیین مهریه ای که نه تنها پشتوانه مالی منطقی برای زن باشد، بلکه مرد نیز توانایی پرداخت آن را در شرایط عادی داشته باشد، می تواند از بسیاری از مشکلات آتی جلوگیری کند. تجربه نشان داده که مهریه های سنگین، به جای آنکه ضامن خوشبختی و ثبات خانواده باشند، در بسیاری از موارد به عاملی برای اختلافات عمیق تر و فروپاشی زندگی مشترک تبدیل شده اند.

در مواجهه با

قانون جدید مهریه ۱۴ سکه

، باید تأکید کرد که تاکنون این طرح به صورت رسمی و جامع به قانون لازم الاجرا تبدیل نشده است و همچنان

قانون ۱۱۰ سکه به عنوان سقف ضمانت اجرای کیفری

پابرجا است. این بدان معناست که مهریه مازاد بر ۱۱۰ سکه همچنان قابل مطالبه است، اما مرد بابت آن بازداشت نمی شود و وصول آن از طریق توقیف اموال یا تقسیط پیگیری می گردد.

برای مردانی که با چالش

پرداخت مهریه

روبرو هستند، ابزارهای قانونی مانند

دادخواست اعسار و تقسیط مهریه

فرصتی برای مدیریت وضعیت مالی و جلوگیری از حبس فراهم می کند. با این حال، تعهد به پرداخت اقساط و آگاهی از پیامدهای عدم پرداخت، از اهمیت بالایی برخوردار است.

در نهایت، برای هر یک از زوجین، چه زن و چه مرد، توصیه می شود که پیش از هرگونه اقدام حقوقی، با یک

وکیل متخصص خانواده

مشورت کنند. مسیر

قانون سکه و مهریه

پر از ظرایف و پیچیدگی هایی است که بدون راهنمایی صحیح، می تواند به سردرگمی و تصمیمات اشتباه منجر شود. مشاوره حقوقی به افراد کمک می کند تا با واقع بینی، از حقوق و وظایف خود آگاه شده و بهترین تصمیم را برای حفظ بنیان خانواده یا مدیریت شرایط حقوقی خود اتخاذ کنند. در جامعه ای که آمار طلاق رو به افزایش است و چالش های اقتصادی زندگی مشترک را سخت تر کرده، واقع بینی در تعیین و مطالبه مهریه، می تواند به استحکام بیشتر خانواده ها و کاهش آسیب های اجتماعی کمک شایانی کند.